Kies hieronder jouw favoriete leesvorm: audio of tekst.
Deze introductie bevat visuele en praktische informatie. Ga voor een overzicht van de voorstellingen met live audiodescriptie naar: www.komthetzien.nl/spinoza
Spinoza is een muziektheatervoorstelling over het leven van filosoof Baruch Spinoza.
Het verhaal speelt zich af in Amsterdam (Mokum) in de zeventiende eeuw. Een schip vaart de haven binnen. Aan boord zitten vluchtelingen, onder wie Hannah d’Espinoza en haar drie kinderen: Rebecca, Miriam en Bento. Ze zijn gevlucht uit Portugal en hopen in Amsterdam een nieuw leven op te bouwen.
Amsterdam lijkt een vrije stad, een plek waar mensen opnieuw kunnen beginnen. Maar al snel blijkt dat ook hier vrijheid zijn grenzen heeft. Helemaal als ook nog eens de pest oprukt.
Bento groeit op als een jongen die veel leest en heel veel vragen stelt. Over God, over de waarheid en over vrijheid. Zijn denken botst steeds vaker met de regels van zijn familie en de religieuze Joodse gemeenschap waarin hij leeft.
Na de dood van hun moeder verandert er veel. Rebecca probeert de familie bij elkaar te houden en houdt vast aan tradities. Miriam zoekt meer ruimte voor zichzelf. Bento zoekt steeds meer zijn eigen weg. Hij ontmoet nieuwe mensen: vrijdenkers en filosofen. Mensen die hem laten zien dat de wereld groter is dan de regels waarmee hij is opgegroeid. Langzaam groeit de afstand tussen Bento en zijn familie.
Door het hele verhaal loopt Madame X als verteller mee. Zij kijkt toe, vertelt en probeert soms zelfs het verhaal te sturen door zich in een scene met de situatie te bemoeien.
Spinoza gaat over familie, verlies, liefde, geloof en de prijs van vrijheid.
Het openluchttheater ligt midden in het Amsterdamse Bos. De bomen van het bos blijven zichtbaar en horen echt bij het beeld. Op de achtergrond hoor je vogels, de wind en opstijgende of landende vliegtuigen van Schiphol.
Op het verhoogde toneel, voor ons, staat een grote constructie van stalen buizen. De buizen lopen schuin door elkaar heen, alsof er een groot spel mikado over het toneel is gegooid.
De constructie kent een linker en een rechter kant die naar achteren toe elkaar bijna raken. Aan die linker en rechter kant zitten ook nog eens drie verhogingen. Je komt erop via kleine trapjes aan de voor- of achterkant. Midden op het toneel staat een klein vierkant voetstuk, alsof daar een standbeeld op zou kunnen staan.
Rondom het speelvlak staan hoge lichtmasten met gekleurd licht. Die staan ook op plekken in de tribune waar je als publiek zit. De plekken achter deze masten zijn vaak niet bezet omdat ze het zicht belemmeren.
De vloer is bedekt met donker tapijt. Achter en tussen het decor zie je soms acteurs al bewegen of wachten op hun volgende scène.
Na de pauze is het beeld veranderd. In de half uur durende pauze worden de verhogingen aan de zijkanten afgedekt met witte doeken. Daardoor lijken het ineens zes hoge witte tentvormen.
De spelers dragen kleding die niet helemaal historisch is, maar ook niet modern. Veel kostuums zijn zwart, wit of donker van kleur, bruin, met glanzende stoffen en strakke vormen.
Bento is de hoofdpersoon. Hij heeft kort, donker krullend haar en lichte baardgroei. Hij draagt een wit overhemd met daarover een zwart glanzend bovenstuk dat strak om zijn borst zit. Tegen het einde doet hij dit bovenstuk uit en loopt hij rond in zijn wijde witte blouse.
Zijn broek bestaat uit twee onderdelen. In het begin zitten er zwarte banden om zijn benen. Later doet hij deze uit en komt er een wijde bruine broek tevoorschijn. Zeker als het waait, valt op dat de stof meedanst met de wind. Vaak heeft hij een groot boek of schrift bij zich, en een pen.
Rebecca is een van Bento’s zussen. Ze heeft lang, kroezend haar met blonde accenten. Het zit strak op haar hoofd en valt naar achteren los. Na haar huwelijk met de rabbijn draagt ze links en rechts in haar haar diamanten haarspelden.
Ze draagt de hele voorstelling een grote, wijd zittende witte blouse die tot aan haar knieën komt, met een grote witte strik om haar hals. Daarover draagt ze een zwarte, glanzende korte cape die vrij breed uitsteekt.
Miriam is de andere zus. Ze heeft blond haar dat opgestoken zit. Ze draagt grove wandelschoenen en een zwarte broek die tot haar kuiten komt. Op de broek zit een diamanten riem. Daarbij draagt ze een wijd zittende, parachuteachtige witte blouse met wijde mouwen. Over haar blouse draagt ze een kort leren jasje. Soms draagt ze aan haar riem een grote witte zakdoek.
Hannah is de moeder en spreekt en zingt Portugees. Ze sterft al vrij vroeg in het verhaal, maar blijft daarna als engel terugkomen. Ze heeft lang donker haar. Eerst draagt ze een strakke donkerbruine jurk die van onderen heel wijd uitloopt. Daarbij draagt ze een donkerbruine, strakke hoed. Later verschijnt ze in een lange witte jurk met brede mouwen en draagt ze hoge witte laarzen.
De rabbijnen dragen lange witte gewaden die ruim om hun lichaam vallen, alsof ze in witte dekbedovertrekken rondlopen en daarmee de wind vangen.
Op hun hoofd dragen ze grote, hoge, puntige hoofddeksels van licht geweven, rietachtig materiaal met diamanten accenten. De vrouwelijke rabbijn draagt ook handschoenen met diamanten. Soms dragen ze grote boeken.
Simon is een vriend van Bento. Hij raakt verliefd op Bento. Hij heeft lichtblond haar. Verder draagt hij een wit overhemd met heel wijde mouwen. Daarover draagt hij een zwart strak vest. Zijn broek is donker bruin en glanzend. Zijn kleding lijkt op die van Bento, maar oogt veel netter.
Madame X is de verteller, maar noemt zichzelf ook de hoerenmadame van Amsterdam. Ze is een verzonnen personage die ons aan de hand neemt door het verhaal heen, maar er ook deel van uit wil maken. Zij valt meteen op, want ze draagt een groot feloranje ruime jas met brede mouwen. Daarmee valt ze enorm uit de toon bij de rest. Ze is bijna carnavalesk met haar uitbundige oranje kostuum.
Onder die jas haar rok, die heeft grote vlinderpatronen in oranje, zwart en wit. Onder de rok grote blauwe sportschoenen. Ook op haar hoofd zitten grote vlinders geplakt. Soms draagt ze alleen de jurk en soms trekt ze alles tegelijk aan: de jas, rok en hoed.
Het ensemble speelt steeds andere rollen.
Als ze het volk van Amsterdam spelen, dragen ze allemaal oranje kostuums. Als ze de nachtvlinders van Madame X spelen, dragen ze grote lappen stof met kleurrijke vlindervleugels. Als vluchtelingen dragen ze donkere regenjassen, petten en grote tassen. Later veranderen ze in feestgangers, rouwenden, marktvolk en oproerkraaiers.
Achter op het toneel staat een zeskoppige band. De muzikanten blijven de hele voorstelling zichtbaar. De muziek wordt live gespeeld en is een onzettend belangrijk deel van het verhaal.
De gesproken scènes zijn in het Nederlands. De liederen zijn in het Engels en Portugees. Boven de band hangen schermen waarop de liedteksten in het Nederlands en Engels worden geprojecteerd.
De voorstelling combineert tekst, zang, dans en beweging. Er wordt veel gespeeld op verschillende hoogtes en op meerdere plekken tegelijk.
De voorstelling duurt ongeveer drie uur, inclusief de pauze.
Voor de voorstelling met live audiodescriptie is er een meet & feel-inleiding. Je wordt vooraf door het theater geïnformeerd over de aanvangstijd.
De blindentolk voor Komt Het Zien is Dave van der Wal.
Zodra het tijdstip van de inleiding bekend is, vind je deze ook onder het kopje Waar en Wanneer op www.komthetzien.nl/spinoza
Er is gratis parkeergelegenheid rondom het openluchttheater. Check vooraf wel je route omdat er veel wegwerkzaamheden rond de ring van Amsterdam zijn.
En er is voldoende horeca aanwezig, maar je mag ook gewoon zelf je eigen eten en drinken meenemen. Bij regen gaat de voorstelling ook gewoon door. Neem dan dus regenkleding mee. Bij warm weer is DEET aan te raden vanwege de muggen.
En een kussentje voor op de houten banken is ook geen slecht idee. Kussens zijn ook ter plekke te verkrijgen maar op is op.
Wij wensen je een mooie voorstelling.
Een agenda met een overzicht van alle voorstellingen met live audiodescriptie vind je op: www.komthetzien.nl/agenda
Voor contact met Komt het mail naar info@komthetzien.nl